Publiczna Szkoła
Podstawowa Nr 21
im. Obrońców Pokoju

Standardy ochrony małoletnich
w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 21,
im. Obrońców Pokoju w Opolu

                               Wprowadzenie

Nowelizacja kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed różnymi formami przemocy. Wprowadzone zmiany wskazuje na potrzebę opracowania jasnych i spójnych standardów postępowania w sytuacjach podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich.

,,Standardy ochrony małoletnich" są jednym z elementów systemowego rozwiązania ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i stanowi formę zabezpieczenia ich praw. Należy je traktować jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających skuteczną ochronę małoletnich przed krzywdzeniem.

W konstruowaniu ,,Standardów ochrony małoletnich" przyjęto to następujące założenia:

1.     w Szkole Podstawowej nr 21 im. Obrońców Pokoju w Opolu nie są zatrudniane osoby mogące zagrażać bezpieczeństwu małoletnich;

2.     wszyscy pracownicy potrafią, zdiagnozować symptomy krzywdzenia małoletniego oraz poodejmować interwencje w przypadku podejrzenia, że małoletni jest osobą krzywdzoną;

3.     podejmowane postępowanie nie może naruszać praw małoletniego;

4.     małoletni posiada wiedzę, jak unikać zagrożeń w kontaktach z dorosłym oraz rówieśnikami;

5.     małoletni posiada wiedzę do kogo się zwracać i prosić o pomoc w sytuacjach dla nich trudnych;

6.     rodzice/opiekunowie prawni małoletnich poszerzają wiedzę i umiejętności o metodach wychowania bez stosowania krzywdzenia oraz potrafią uczyć zasad bezpieczeństwa.

Uwzględniając powyższe założenia niniejszy dokument określa zatem standardy ochrony małoletnich, stanowiące zbiór zasad i procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia ich bezpieczeństwa. Jego najważniejszym celem jest ochrona małoletnich przed różnymi formami krzywdzenia oraz budowanie bezpiecznego i przyjaznego środowiska.

Standardy ochrony małoletnich Preambuła

Zasadą obowiązującą pracowników Publicznej Szkoły Podstawowej nr 21 im. Obrońców Pokoju w Opolu jest podejmowanie działań mających na celu ochrony godności dziecka                     i poszanowanie jego praw. Każdy pracownik zobowiązany jest dbać o prawidłowy rozwój dzieci i przestrzegać zarządzeń i procedur określonych w niniejszym dokumencie. Pracownik szkoły, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych instytucji oraz swoich kompetencji.

Rozdział I

Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim
a personelem,  w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich.

Zasady ogólne

§ 1. 1. Zasadą, której przestrzeganie jest wymagane od personelu w odniesieniu                                       do wszystkich czynności podejmowanych przez personel w szkole jest działanie dla dobra małoletniego i w jego najlepszym interesie.

2.   Personel szkoły traktuje małoletniego z szacunkiem oraz uwzględnia jego godność i potrzeby.

3.   Personel szkoły działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych instytucji oraz swoich kompetencji.

4.   Niedopuszczalne jest    podejmowanie            jakichkolwiek                 czynności            niedozwolonych określonych w niniejszej procedurze oraz w jakiejkolwiek formie.

5.   Zasady   bezpiecznych   relacji   personelu   z małoletnimi      obowiązują      wszystkich pracowników, pedagogicznych i niepedagogicznych, stażystów i wolontariuszy.

§ 2. 1. Osoby wymienione w § 1 ust. 5 obowiązane są do utrzymywania profesjonalnej relacji z małoletnimi i każdorazowego rozważenia, czy reakcja, komunikat bądź działanie wobec małoletniego są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe.

2. Osoby wymienione w § 1 ust. 5 obowiązane są do działania w sposób otwarty

i przejrzysty dla innych, aby zminimalizować ryzyko błędnej interpretacji własnego zachowania.

Zasady komunikacji

§ 3. Zasady komunikacji z małoletnim:

a)     w komunikacji z małoletnim zachowuj cierpliwość i szacunek;

b)   słuchaj uważnie małoletniego i udzielaj mu odpowiedzi adekwatnych do jego wieku i danej sytuacji;

c)   nie wolno zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać małoletniego; nie wolno krzyczeć na małoletniego w sytuacji innej niż wynikająca z zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego lub innych osób.

Zachowania niedozwolone wobec małoletnich

§ 4. 1. Nie wolno ujawniać informacji wrażliwych dotyczących małoletniego wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych małoletnich; obejmuje to wizerunek małoletniego, informacje o jego sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej.

2.   Nie wolno zachowywać się w obecności małoletnich w sposób niestosowny; obejmuje to używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie
w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywanie wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).

3.   Nie jest dozwolone utrwalanie wizerunku małoletniego dla celów prywatnych poprzez filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie. Zakaz ten obejmuje także umożliwienia utrwalenia wizerunków małoletnich osobom trzecim. Wyjątkiem jest utrwalanie wizerunku                na potrzeby szkoły, na podstawie zgody udzielonej przez rodziców/prawnych opiekunów.

4.   Nie jest dozwolone proponowanie małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych                   ani nielegalnych substancji, jak również używanie ich w obecności małoletniego.

5.   Nie jest dozwolone nawiązywanie z małoletnim jakichkolwiek relacji romantycznej                 lub seksualnej, lub mogących zostać uznane za posiadające takie właściwości. Obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie małoletniemu treści erotycznych i pornograficznych.

6.   Podejmując decyzje dotyczące małoletniego, należy go o tym poinformować starać się brać pod uwag jego oczekiwania.

7.   Szanuj prawo małoletniego do prywatności; jeśli konieczne jest odstąpienie od zasady poufności, aby chronić małoletniego, wyjaśnij mu to najszybciej, jak to możliwe.

8.   Jeśli pojawi się; konieczność, porozmawiania z małoletnim na osobności, zostaw uchylone drzwi do pomieszczenia i zadbaj, aby był w zasięgu wzroku innych; możesz też poprosić drugiego pracownika o obecność podczas takiej rozmowy.

9.   Nie jest dozwolone utrzymywanie kontaktów towarzyskich z małoletnimi uczęszczającymi do szkoły za pośrednictwem szeroko rozumianych sieci komputerowych  i zewnętrznych aplikacji. Dopuszczalną formą komunikacji z małoletnimi i ich rodzicami                lub opiekunami prawnymi są kanały służbowe.

10.    Każde przemocowe działanie wobec małoletniego jest niedopuszczalne. Istnieją jednak sytuacje, w których fizyczny kontakt z małoletnimi może być stosowny i spełnia zasady bezpiecznego kontaktu - jest odpowiedzią na potrzeby małoletniego w danym momencie, uwzględnia wiek dziecka, etap rozwojowy, kontekst kulturowy i sytuacyjny. Nie można jednak wyznaczyć uniwersalnej stosowności każdego takiego kontaktu fizycznego, ponieważ zachowanie odpowiednie wobec jednego małoletniego może być nieodpowiednie wobec innego małoletniego. Kieruj się zawsze swoim profesjonalnym osądem, słuchając, obserwując i odnotowując reakcje małoletniego, pytając jego o zgodę na kontakt fizyczny                             (np. przytulenie).

11.    Nie wolno szturchać, popychać, ani w jakikolwiek sposób naruszać integralności fizycznej małoletniego.

12.    Nie wolno dotykać małoletniego w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.

13.    Szczególną ostrożność należy zachować wobec małoletniego, który doświadczył nadużycia i krzywdzenia, w tym seksualnego, fizycznego, bądź zaniedbania. Takie doświadczenia mogą czasem sprawić, że małoletni będzie dążyć do nawiązania niestosownych bądź nieadekwatnych fizycznych kontaktów z dorosłymi.

14.     Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją, ani wynikać z relacji władzy.

15.    W  sytuacjach  wymagających  ewentualnych  czynności  pielęgnacyjnychi higienicznych wobec małoletniego, należy unikać innego niezbędnego kontaktu fizycznego z małoletnim. Należy zadbać o to, aby w miarę możliwości w każdej z czynności pielęgnacyjnych i higienicznych asystowała inna osoba z instytucji.

16.    Przy podejmowaniu kontaktu z małoletnim z niepełnosprawnością lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, uwzględnia się w sposób szczególny tę kwestię.

Rozdział II

Zasady i procedury podejmowanie interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia   lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego.

Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletniego

§ 5. 1. Pracownicy szkoły lub pozostały personel powinni zwracać szczególną uwagę  na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących o krzywdzeniu, w szczegó1ności o możliwości popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkody małoletniego, wskazane w ustawie z dnia   6 czerwca 1997 r. Kodeks karny w następujących regulacjach:

Art. 197. [Zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej];

Art. 198. [Seksualne wykorzystanie niepoczytalności lub bezradności];

Art. 199.[Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia];                              

Art. 200. [Seksualne wykorzystanie małoletniego];

Art. 200a. [Elektroniczna korupcja seksualna małoletniego]; Art. 200b. [Propagowanie pedofilii];

Art. 202. [Publiczne prezentowanie treści pornograficznych]; Art. 203. [Zmuszenie do uprawiania prostytucji];

Art. 204.